PUNA ni JOEL O. AMONGO

MARIING sinabi ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. na wala siyang ibinigay na utos sa National Bureau of Investigation (NBI) upang arestuhin si Senator Ronald “Bato” dela Rosa. Ngunit sa kabila ng pahayag na ito, nananatiling palaisipan sa publiko kung bakit tila pursigidong hinabol ng ilang mga tauhan ng NBI ang senador sa gitna ng napakasensitibong usapin sa Senado.

Dito ngayon umiikot ang matinding tanong: kung walang direktiba mula sa Pangulo, sino ang nag-utos? At bakit tila napakahalaga para sa ilang grupo na mapigilan si Dela Rosa sa mismong oras na kritikal ang botohan para sa liderato ng Senado?

Hindi maikakaila na naging usap-usapan ang posibilidad na ang tunay na layunin ng operasyon ay hindi lamang simpleng pagpapatupad ng batas kundi may kinalaman din sa pagbabago ng liderato sa Senado. Lumalabas kasi sa mga haka-haka at obserbasyon ng marami na ang pagkawala ng isang boto ay maaaring magkaroon ng malaking epekto sa laban para sa Senate Presidency.

Sa gitna ng mga pangalan na lumulutang, isa sa mga madalas mabanggit ay ang posibilidad ng pagpapalit kay Senate President Tito Sotto at ang pag-angat umano ni Senador Alan Peter Cayetano sa puwesto. Totoo man o hindi ang mga alegasyong ito, hindi maiiwasan na pagdudahan ng publiko ang timing ng mga pangyayari.

Dahil kung nagkataon na napigilan si Dela Rosa na makaboto, natural lamang na isipin ng ilan na may direktang makikinabang sa pagkawala ng kanyang suporta sa loob ng Senado. Sa pulitika, lalo na sa usapin ng liderato, isang boto lamang ay maaaring magpabago ng buong balanse ng kapangyarihan.

Ngunit higit sa pulitika, mas mabigat na usapin dito ang kapangyarihan ng NBI. Ano nga ba ang karapatan ng isang law enforcement agency upang habulin ang isang incumbent senator sa loob o paligid ng Senado, lalo na kung walang malinaw na pampublikong dokumentong ipinakikita noon sa publiko?

Ang Senado ay hindi ordinaryong tanggapan lamang. Isa itong institusyong may sariling dignidad at proteksyon bilang bahagi ng hiwalay at malayang sangay ng gobyerno. Kaya anomang pagkilos ng mga armadong operatiba na maaaring ituring na panggigipit ay agad nagiging sensitibong usaping konstitusyonal at pulitikal.

Marami tuloy ang nagtatanong kung nalampasan ba ng ilang mga opisyal ng NBI ang kanilang limitasyon. May due process ba? May sapat bang koordinasyon sa Senado? O may mga taong nagmadali dahil sa interes na mas malaki kaysa simpleng pagpapatupad ng batas?

Hindi rin nakatulong ang magkakaibang pahayag mula sa iba’t ibang kampo. Habang may nagsasabing legal ang operasyon, mayroon ding nagsasabing tila may halong intimidation ang ginawa laban sa isang halal na senador ng Republika.

Sa mata ng publiko, hindi simpleng legal issue ang nangyari. Ito ay nagiging simbolo ng mas malalim na banggaan ng kapangyarihan sa loob ng gobyerno. Kapag ang mga ahensyang dapat nagpapatupad ng batas ay nasasangkot sa usaping may kulay pulitika, lalong lumalalim ang pagdududa ng taumbayan.

Sa ganitong sitwasyon, mahalagang magkaroon ng malinaw at transparent na imbestigasyon. Kailangang malaman kung sino talaga ang nag-utos, ano ang legal na basehan ng operasyon, at bakit tila naging agresibo ang kilos laban kay Dela Rosa sa napakahalagang araw ng botohan sa Senado.

Dahil sa huli, ang usapin dito ay hindi lamang tungkol kay Senator Bato dela Rosa, kay Pangulong Marcos, o sa NBI. Ang mas malaking tanong ay kung nananatili pa bang malaya ang mga institusyon ng gobyerno mula sa impluwensya ng pulitika — o kung ginagamit na ang kapangyarihan ng estado upang impluwensyahan ang takbo ng kapangyarihan sa loob mismo ng Senado.

Samantala, kinumpirma ni Department of Justice (DOJ) Secretary Frederick Vida sa isang press conference, na may pinahintulot siya sa nasabing operasyon ng NBI. Sinabi naman ni Senator Imee Marcos na inamin umano ng isang tauhan ng NBI na nahuli ng mga awtoridad, na inutusan sila ni BBM na hulihin si Bato kahit anomang mangyari, may masaktan man at may magbuwis man ng buhay.

Ang magkakaibang pahayag na ito ng pinakamatataas na mga opisyal ng executive ay lalong nagbibigay ng pagdududa sa taumbayan kung kaya pa ba ni BBM na pamunuan ang bansa.

-oOo-

Para sa suhestiyon at reaksyon, mag-email sa operarioj45@gmail.com.